1. Bu sayfa hakkında
Bu sayfa; Asisteye platformunu kullanan markalara ve bu markalardan WhatsApp mesajı veya e-posta alan kişilere, ticari elektronik iletilerin (pazarlama iletilerinin) hangi kurallarla gönderildiğini ve ret (abonelikten çıkma) hakkının nasıl kullanılabileceğini açıklar. Kişisel verilerin işlenmesine ilişkin ayrıntılar Gizlilik Politikası ve KVKK Aydınlatma Metni’nde yer alır.
2. Yasal çerçeve
- 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun: ticari elektronik iletilerin gönderilmesi için alıcının önceden onayının alınmasını (m.6), iletinin içeriğine ilişkin kuralları (m.7) ve alıcının ret hakkını (m.8) düzenler.
- Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelik: onayın alınma şekli, onay alınması gerekmeyen hâller, ileti içeriği, ret bildirimi, kayıtların saklanması ve İleti Yönetim Sistemi’ne ilişkin usul ve esasları belirler.
- İleti Yönetim Sistemi (İYS): hizmet sağlayıcıların ticari elektronik ileti onaylarını kaydettiği ve alıcıların onaylarını görüntüleyip ret hakkını kullanabildiği ulusal sistemdir. Bireysel alıcılar bakımından İYS’ye kaydedilmeyen onaylar geçersiz sayılır; hizmet sağlayıcılar ileti göndermeden önce İYS’deki onay durumunu esas almak zorundadır. İYS’de WhatsApp’a özgü ayrı bir kanal bulunmaz. Asisteye, temkinli bir yaklaşımla WhatsApp pazarlama onaylarını İYS’ye MESAJ, e-posta onaylarını EPOSTA izin türüyle aktarılacak şekilde hazırlar. Bu eşleme resmî/hukuki teyit beklemektedir; WhatsApp pazarlama iletilerinin İYS kapsamı dışında olduğu yönünde bir değerlendirme yapmıyoruz. Markaların uygulamayı hukuki danışmanlarıyla doğrulamaları önerilir.
- 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu: iletişim bilgilerinin hukuka uygun şekilde işlenmesi ve ilgili kişilerin aydınlatılması.
- Meta politikaları: WhatsApp Business Mesajlaşma Politikası, WhatsApp Ticaret Politikası ve WhatsApp Business Koşulları (bkz. 10. bölüm).
3. Kim sorumlu?
| Taraf | Rolü | Başlıca sorumlulukları |
|---|---|---|
| Marka (Müşterimiz) | 6563 sayılı Kanun bakımından hizmet sağlayıcı (iletiyi kendi adına gönderen); KVKK bakımından veri sorumlusu | Kendi adına İYS’ye kayıtlı olmak ve panelde İYS beyanını tamamlamak; alıcıdan önceden, ayrı ve isteğe bağlı onay almak ve onayı ispat etmek; onay ve retleri (CSV dışa aktarımıyla) İYS’ye kendisi yüklemek ve yüklemeyi panelde doğru şekilde onaylamak; ileti içeriğinin onaya ve mevzuata uygunluğu; ret taleplerine uymak; KVKK kapsamında aydınlatma. |
| Asisteye | Teknik altyapı sağlayıcı; KVKK bakımından markanın talimatıyla hareket eden veri işleyen | Markanın talimatıyla iletileri teknik olarak iletmek; onay ve retleri kanıtıyla kayıt altına alan izin defterini, İYS’ye yüklenmeye hazır CSV dışa aktarımını ve gönderim öncesi uyum kontrollerini sunmak; ret taleplerini Asisteye’de derhâl uygulamak. |
| Alıcı | İletiyi alan kişi (bireysel veya tacir) | Dilediği zaman, gerekçe göstermeden ve ücretsiz olarak ret hakkını kullanabilir. |
Asisteye’de sunulan uyum araçları markanın yasal yükümlülüklerini yerine getirmesini kolaylaştıran teknik araçlardır; yasal sorumluluğu Asisteye’e devretmez. Onayın hukuka uygun şekilde alınması, İYS’ye yüklenmesi ve retlerin İYS’ye işlenmesi yükümlülüğü hizmet sağlayıcı olan markaya aittir (bkz. Kullanım Koşulları m.6 — Mağazanın yükümlülükleri).Asisteye İYS’ye otomatik veri göndermez; yetkili bir İYS entegratörü üzerinden doğrudan bağlantı ileride isteğe bağlı olarak sunulacaktır.
4. Onay (izin) alınması
Pazarlama iletisi gönderilebilmesi için alıcının onayı;
- iletiler gönderilmeden önce alınmış,
- alıcının olumlu ve açık irade beyanına dayanan (önceden işaretlenmiş kutu, sessiz kalma veya genel sözleşme kabulü onay sayılmaz),
- kanal bazında (WhatsApp/MESAJ ve e-posta ayrı ayrı) verilmiş,
- yazılı olarak veya elektronik iletişim araçlarıyla alınmış ve ispatlanabilir
olmalıdır. Pazarlama onayı ayrı ve isteğe bağlı bir onay kutusuyla alınmalıdır: kutu hiçbir zaman önceden işaretlenmez ve üyelik, sipariş veya satış sözleşmesi koşullarının kabulüne bağlanmaz. Platformda onaylar şu kaynaklardan kaydedilebilir:
- Ödeme adımı ve üyelik: Shopify veya ikas mağazasında müşterinin ayrı bir kutuyla verdiği pazarlama izni (entegrasyon üzerinden aktarılır). Bu iznin mağazada mevzuata uygun şekilde toplanmasından marka sorumludur.
- Site içi formlar: Asisteye pop-up ve çarkıfelek modüllerinde pazarlama onay kutuları varsayılan olarak işaretsizdir ve isteğe bağlıdır; onay metninin tamamı gösterilir ve hangi metin sürümünün kabul edildiği kayıt altına alınır.
- WhatsApp anahtar kelimesi: alıcının BAŞLAT veya START yazması.
- İçe aktarma, API ve panel: markanın başka bir kanalda aldığı onayların kaynağı ve kanıtıyla birlikte aktarılması.
Her onay, değiştirilemez bir kayıt olarak izin defterine yazılır: tarih ve saat, telefon veya e-posta adresi, marka, kanal, amaç, alıcı türü, kaynak, alıcıya gösterilen onay metninin tam hâli ve sürümü, onayın alındığı sayfa adresi, IP adresi, tarayıcı bilgisi ve diğer kanıtlar (ör. mesaj kimliği). Onay kayıtları, onayın geçerliliğini yitirdiği tarihten itibaren 3 yıl süreyle saklanır.
Pazarlama izni ve işlemsel bildirim izni
Sipariş, kargo ve teslimat gibi bilgilendirme amaçlı WhatsApp bildirimleri, pazarlama onayından ayrı bir işlemsel bildirim izni kapsamında gönderilir. Marka ayarlarında varsayılan olarak açık olan bir seçenekle, alıcının açıkça verdiği WhatsApp pazarlama onayı, WhatsApp üzerinden işlemsel bildirim almak için de izin olarak kabul edilebilir; marka bu seçeneği kapatabilir. İşlemsel bildirim izni hiçbir zaman pazarlama onayı yerine geçmez.
İYS’ye yükleme ve markanın onayı
- Marka, pazarlama gönderimine başlamadan önce panelde İYS beyanını tamamlar: marka unvanı, İYS numarası, marka kodu ve İYS yükümlülüklerini üstlendiğine ilişkin sürümlü beyan metninin kabulü. Beyan tamamlanmadan pazarlama iletisi gönderilemez.
- Marka, pazarlama onay ve retlerini panelden CSV dosyası olarak dışa aktarır (İYS’nin örnek CSV biçiminde veya Excel ile açılmaya uygun bir biçimde). Dosyada ret (RET) satırları da yer alır.
- Marka dosyayı kendi İYS hesabından İYS’ye yükler ve ardından panelde “İYS’ye yükledim” onayını verir. Marka ayrıca İYS’den aldığı izin listesini Asisteye’e içe aktarabilir.
- Bireysel alıcılara ait pazarlama onayları, ancak bu onaydan (veya İYS’den alınan listenin içe aktarılmasından) sonra “İYS’de” kabul edilir ve pazarlama gönderiminde kullanılır.
İYS, onayların genellikle 3 iş günü içinde kaydedilmesini bekler; güncel süreyi İYS’den doğrulayın. Yüklemenin zamanında ve doğru yapılması ile paneldeki onayın gerçeği yansıtması markanın sorumluluğundadır. Asisteye İYS’ye otomatik veri göndermez; yetkili bir İYS entegratörü üzerinden doğrudan bağlantı yakında isteğe bağlı olarak sunulacaktır ve kullanımı zorunlu değildir.
5. Bireysel ve tacir alıcılar
- Bireysel alıcılar: pazarlama iletisi gönderilebilmesi için önceden onay alınması ve onayın İYS’ye kaydedilmesi zorunludur. Asisteye’de bireysel alıcılara pazarlama iletisi yalnızca markanın İYS beyanı tamamlanmışsa ve onay İYS’de kabul ediliyorsa (marka yüklemeyi onaylamış veya İYS listesini içe aktarmışsa) gönderilir. Platformdaki kayıtlar aksi belirtilmedikçe bireysel kabul edilir.
- Tacir ve esnaf alıcılar: Yönetmelik uyarınca tacir veya esnaf olan alıcılara önceden onay alınmaksızın ticari elektronik ileti gönderilebilir; ancak bu alıcılar da ret hakkına sahiptir ve ret bildiriminden (İYS üzerinden yapılanlar dahil) sonra ileti gönderilemez. Bir alıcının tacir olarak sınıflandırılmasının doğruluğundan marka sorumludur; şüphe hâlinde bireysel alıcı kuralları uygulanmalıdır.
6. Ticari ve bilgilendirme iletileri
Ticari elektronik ileti (pazarlama iletisi), mal veya hizmetlerin tanıtımı, pazarlanması ya da satışının artırılması amacıyla gönderilen iletidir ve onay gerektirir. Siparişin onaylanması, ödemenin alınması, kargoya verilmesi veya teslim edilmesi gibi devam eden bir işleme ilişkin bilgilendirme (işlemsel) iletileri ise pazarlama onayı gerektirmez; ancak bu iletilere kampanya, indirim veya ürün tanıtımı gibi reklam içeriği eklenemez. Reklam içeren her ileti, pazarlama iletisi kurallarına tabidir. Asisteye, WhatsApp bilgilendirme bildirimlerini pazarlama onayından ayrı tutulan işlemsel bildirim izni kapsamında gönderir (bkz. 4. bölüm).
WhatsApp mesaj şablonları Meta tarafından üç kategoride sınıflandırılır:
| Meta kategorisi | Kullanım | Platformdaki örnekler | Pazarlama onayı |
|---|---|---|---|
| MARKETING | Tanıtım, kampanya, yeniden etkileşim | Toplu kampanyalar, sepet kurtarma, yeni üye karşılama, ilk alışveriş teşviki, doğum günü, yıl dönümü, “seni özledik”, tekrar sipariş hatırlatma | Gerekir |
| UTILITY | Belirli bir işleme veya alıcının talebine ilişkin bilgilendirme | Sipariş onayı, ödeme onayı, kargo ve teslimat bildirimleri; alıcının talep ettiği stok bildirimi; belirli bir siparişe ilişkin değerlendirme isteği | Gerekmez; işlemsel bildirim izni aranır (reklam içeremez) |
| AUTHENTICATION | Tek kullanımlık doğrulama kodları | Hesap veya işlem doğrulama kodu | Gerekmez (reklam içeremez) |
Meta, şablonun içeriğine göre kategoriyi değiştirebilir (ör. tanıtım içeren bir stok bildirimini MARKETING olarak sınıflandırabilir). Platformdaki şablon uyum incelemesi, kategori ile içerik arasındaki olası uyumsuzlukları gönderimden önce işaretler.
7. Platformdaki uyum kontrolleri
Asisteye üzerinden gönderilen her iletide, gönderimden hemen önce şu kontroller otomatik olarak uygulanır:
- Kanal bazında onay şartı: pazarlama iletileri yalnızca ilgili kanal için onayı (opt-in) bulunan alıcılara gönderilir; onayı olmayan alıcılar atlanır ve atlanma nedeni kaydedilir.
- İYS beyanı ve İYS onayı şartı: İYS beyanı tamamlanmamış markalar pazarlama iletisi gönderemez. Bireysel alıcılara pazarlama iletisi yalnızca, onayı marka tarafından İYS’ye yüklenip panelde onaylanmış (veya İYS’den içe aktarılmış) alıcılara gönderilir.
- İşlemsel bildirim izni: sipariş, kargo ve teslimat WhatsApp bildirimleri yalnızca işlemsel bildirim izni bulunan ve bildirimleri durdurmamış alıcılara gönderilir.
- Engelleme listesi: ret bildiren veya markayı WhatsApp’ta engelleyen alıcılar ile kalıcı olarak geri dönen (geçersiz) ya da spam şikâyetinde bulunulan e-posta adresleri engelleme listesine alınır ve her gönderimde kontrol edilir.
- Sıklık sınırı: bir kişiye 24 saat içinde gönderilebilecek pazarlama iletisi sayısı sınırlandırılır (varsayılan: WhatsApp için 1, e-posta için 2; marka tarafından ayarlanabilir).
- Sessiz saatler: pazarlama iletileri varsayılan olarak 21:00–09:30 arasında gönderilmez; bu saatlere denk gelen gönderimler sabaha ertelenir (marka tarafından ayarlanabilir).
- 24 saatlik müşteri hizmeti penceresi: WhatsApp’ta serbest metinli mesajlar yalnızca alıcının son mesajından itibaren 24 saat içinde gönderilebilir; bu süre dışında yalnızca Meta onaylı şablonlar kullanılır.
- İYS CSV dışa aktarımı: onay ve retler, markanın kendi İYS hesabına yüklemesi için İYS’ye hazır bir CSV dosyası olarak dışa aktarılabilir. İYS’de yapılan değişiklikler (ör. alıcının İYS üzerinden ret bildirmesi) Asisteye’e kendiliğinden yansımaz; marka, İYS’den aldığı listeyi içe aktararak izin defterini güncelleyebilir. Yetkili İYS entegratörü bağlantısı yakında sunulacaktır.
Bu kontroller markanın yükümlülüklerini yerine getirmesine yardımcı olan teknik araçlardır; hukuki değerlendirme veya güvence niteliği taşımaz ve markanın yasal sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
8. Ret hakkı ve abonelikten çıkma
Alıcılar, diledikleri zaman hiçbir gerekçe belirtmeksizin pazarlama iletilerini almayı reddedebilir. Ret yolu kolay ve ücretsizdir; her pazarlama iletisinde bir ret yolu bulunur. 6563 sayılı Kanun uyarınca gönderim, ret bildiriminin ulaşmasından itibaren en geç 3 iş günü içinde durdurulmalıdır; Asisteye ret taleplerini İYS’den bağımsız olarak derhâl uygular. Daha önce İYS’ye ONAY olarak yüklenmiş alıcılar için retlerin (RET) İYS’ye yüklenmesi markanın sorumluluğundadır; ret satırları İYS CSV dışa aktarımında yer alır.
| Kanal | Ret yolu | Sonuç |
|---|---|---|
| WhatsApp — pazarlama | Sohbete tek başına şu kelimelerden birini yazmak (büyük/küçük harf fark etmez): STOP, DUR, İPTAL, RET, ABONELİK İPTAL, ÇIK. Veya pazarlama şablonlarındaki Meta’nın “Tanıtımları durdur” düğmesine dokunmak. | Asisteye’de derhâl uygulanır; WhatsApp pazarlama onayı geri alınır. İYS’ye RET yüklemesi markanın sorumluluğundadır (CSV dışa aktarımında yer alır). |
| WhatsApp — bildirimler | Sohbete BİLDİRİM DURDUR yazmak. | Derhâl; sipariş, kargo ve teslimat bildirimleri (işlemsel bildirim izni) durdurulur. Pazarlama onayı bundan etkilenmez. |
| WhatsApp — tümü | Sohbete HEPSİNİ DURDUR yazmak. | Derhâl; hem pazarlama iletileri hem işlemsel bildirimler durdurulur. Pazarlama retinin İYS’ye (RET) yüklenmesi markanın sorumluluğundadır (CSV dışa aktarımında yer alır). |
| E-posta | Her pazarlama e-postasındaki abonelikten çıkma bağlantısı; e-posta uygulamasının tek tıkla abonelikten çıkma özelliği (List-Unsubscribe başlığı). | Asisteye’de derhâl uygulanır; e-posta pazarlama onayı geri alınır. İYS’ye RET yüklemesi markanın sorumluluğundadır (CSV dışa aktarımında yer alır). |
| İYS | iys.org.tr, e-Devlet veya İYS mobil uygulaması üzerinden ret. | İYS’deki ret, markanın İYS hesabına kaydedilir. Hizmet sağlayıcı olarak marka gönderimden önce İYS’deki durumu esas almakla yükümlüdür; değişiklik, marka İYS listesini Asisteye’e içe aktardığında izin defterine işlenir. |
| Markaya doğrudan | Markanın müşteri hizmetlerine bildirim; marka reti panelden kaydeder. | Asisteye’de derhâl uygulanır; İYS’ye RET yüklemesi markanın sorumluluğundadır (CSV dışa aktarımında yer alır). |
Pazarlama retinden sonra reklam içermeyen bilgilendirme iletileri (ör. sipariş ve kargo bildirimleri), alıcı BİLDİRİM DURDUR veya HEPSİNİ DURDUR yazmadıkça gönderilmeye devam edebilir. Yeniden pazarlama iletisi almak isteyen alıcılar WhatsApp’ta BAŞLAT veya START yazabilir. Verilerinizin silinmesini istiyorsanız Veri Silme Talimatları sayfasına bakınız.
9. İleti içeriği gereklilikleri
Markalar, gönderdikleri pazarlama iletilerinde şu kurallara uymalıdır:
- İletinin içeriği alıcıdan alınan onaya uygun olmalıdır (onay hangi kanal ve konu için verildiyse).
- İletide hizmet sağlayıcının tanınmasını sağlayan bilgiler (ör. ticaret unvanı veya marka adı, MERSİS ya da vergi kimlik numarası gibi tanıtıcı bilgiler) ve iletişim bilgileri yer almalıdır. WhatsApp’ta iletiler markanın doğrulanmış işletme adını taşıyan hesaptan gönderilir.
- Ret yolunun açık ve anlaşılır şekilde belirtilmesi gerekir; Asisteye pazarlama e-postalarına abonelikten çıkma bağlantısını otomatik ekler, WhatsApp pazarlama şablonlarında ret anahtar kelimelerinin veya “Tanıtımları durdur” düğmesinin belirtilmesi önerilir.
- E-postaların konu satırı ve gönderici bilgisi yanıltıcı olmamalıdır.
- İçerik doğru olmalı; yanıltıcı fiyat, sahte aciliyet veya hukuka aykırı ürün ve hizmet tanıtımı içermemelidir.
10. WhatsApp politikaları
WhatsApp iletileri, markanın kendi WhatsApp Business hesabı üzerinden Meta’nın WhatsApp Business Platform (Cloud API) altyapısıyla gönderilir. Markalar ayrıca Meta’nın şu kurallarına uymakla yükümlüdür:
- WhatsApp Business Mesajlaşma Politikası: alıcıdan, markanın adını açıkça belirten ve WhatsApp üzerinden ileti almayı kabul ettiğini gösteren bir onay (opt-in) alınmalı; ret talepleri yerine getirilmeli; alıcıların beklentisini aşan, rahatsız edici veya yanıltıcı iletiler gönderilmemelidir.
- WhatsApp Ticaret Politikası: WhatsApp üzerinden yasaklanan ürün ve hizmetler (ör. yasa dışı ürünler, uyuşturucu, silah, tütün ve alkol ürünleri, yetişkin içerikli ürünler, izinsiz şans oyunları) pazarlanamaz. Güncel liste için Meta’nın politika sayfalarına başvurulmalıdır.
- Şablon onayı ve kalite: şablonlar gönderilmeden önce Meta’nın onayından geçer. Alıcıların engelleme ve şikâyetleri hesabın kalite puanını düşürebilir; Meta mesajlaşma limitlerini kısıtlayabilir veya hesabı askıya alabilir. Meta, kullanıcı deneyimini korumak amacıyla bir kişiye gönderilen pazarlama iletilerini kendi tarafında da sınırlayabilir.
WhatsApp’ta markayı engelleyen alıcılar engelleme listesine alınır ve kendilerine pazarlama iletisi gönderilmez.
11. Şikâyet ve iletişim
- Onayınız olmadan ileti aldıysanız: önce yukarıdaki ret yollarından birini kullanın. Ardından iletiyi gönderen markaya başvurabilir; İYS üzerinden veya Ticaret Bakanlığı’na şikâyette bulunabilirsiniz.
- Asisteye altyapısının kötüye kullanıldığını düşünüyorsanız: iletiyi aldığınız telefon numarasını veya e-posta adresini, iletinin tarihini ve mümkünse ekran görüntüsünü destek@asisteye.com adresine iletin. Bildirimleri inceler; gerekli hâllerde ilgili markanın gönderimlerini durdururuz.
- Kişisel verilerinizle ilgili talepler: kvkk@asisteye.com